Krize Rağmen Kahramanmaraş!
Global ekonomik kriz, hiç şüphe yok ki tüm dünyayı olumsuz etkilediği gibi ülkemizi ve şehrimizi de yakından etkiledi. Ancak, Kahramanmaraşlı sanayici ve iş adamları olarak bizler, krizin olumsuz etkilerini minimize edebilmek için elimizden gelen gayreti gösterdik ve bunda da başarılı olduk düşüncesindeyim.
2009 yılına şöyle bir göz atacak olursak;
Ekonomik kriz reel sektör üzerindeki ilk etkilerini 2008 yılının son aylarında göstermeye başladı. 2008 Haziran’ında %82,3 olan imalat sanayi kapasite kullanım oranı, 2008 Aralık’ta %64,7’e geriledi. 2009 yılı başında biraz daha gerileyen oran, yıl sonuna doğru toparlanarak Aralık ayında %69,7 olarak gerçekleşti. 2008 yılı Eylül ayında işsizlik oranı Türkiye genelinde %10 civarında iken, bu rakam 2009 Eylül ayında 3 puanlık artışla %13’lere çıktı. 2008 yılında 132 milyar dolar olarak gerçekleşen ihracat rakamı, 2009 yılında 102 milyar dolara geriledi.
Genel olarak, Türkiye’deki tablo böyle iken şehrimizde neler yaşandığına bakacak olursak;
2008’in kötü kapatılması ve 2009 yılının ilk aylarında verilerin iç açıcı olmaması sanayicilerimiz açısından endişe vericiydi. En çok ihracat yaptığımız Avrupa Birliği ülkeleri ekonomik krizden çok derin yaralar alınca, dış talepte bir daralma yaşandı. Yüksek siparişler alınamaz hale geldi. Satılan malların vadeleri uzamaya, alacak devir hızları yavaşlamaya başladı. Böyle olunca, Kahramanmaraşlı sanayici ve iş adamları kendine yeni Pazar bulma arayışına yöneldi. Kendi gayret ve çabalarıyla Brezilya, Mısır, Suriye gibi ülkelere yönelerek ilimiz açısından yeni olan pazarlara girmeyi başardı. Geçmiş yıllarda ihracatımızı yaptığımız ilk 10 ülkeye baktığımızda, karşımıza İtalya, Almanya, Fransa gibi AB ülkeleri çıkmaktaydı. Ancak, 2009 yılında alternatif pazarlara mallar satılmaya başlandı ve Brezilya, 2009 yılı ihracatında ikinci sırada yer aldı. Şehrimizin 2008 yılı toplam ihracatı 393 milyon dolarken, bu rakam 2009’da 450 milyon doların üzerine çıktı. İstihdam rakamlarımıza baktığımızda ise yine sevindirici bir tabloyla karşılaşmaktayız. 2008 Mayıs itibariyle 86.000 olan çalışan rakamı, 2009 Şubat ayında 75.000’lere gerilemesine rağmen; 2009’u 87.000 gibi rekor bir rakamla kapadı. Sözün özü, Kahramanmaraşlı sanayici ve iş adamları olarak tam anlamıyla ekonomik krize direndik.
2010 yılında Türkiye ekonomisinin biraz daha toparlanacağını düşünüyorum. İmalat sanayinde kapasite kullanım oranları yükseliyor. Dış ve iç talepte artışlar var. Belirlenen 110 milyar dolarlık ihracat hedefi var. Bu hedefe ulaşılacağı düşüncesindeyim; ancak düşük kur riski dış ticaret açığını artırabilir.
Kahramanmaraşlı sanayici ve iş adamları olarak kendimize, 2010 yılını 2009’dan daha iyi geçirme hedefi koyduk. İhracatta artan yükseliş trendimizi devam ettirerek 500 milyon dolar rakamını yakalamalıyız. Kriz döneminde ortaya çıkan yeni pazarlarımızı korumalı ve ticaret hacmimizi artırmalıyız. Komşu ülkelerle olan sıcak ilişkilerimizi devam ettirmeliyiz. En büyük pazarımız olan Avrupa Birliği ülkelerinden, kriz dönemi sonrası gelecek olan talebi karşılayabilmeliyiz. Burada da önümüzdeki en büyük risk dolar/euro paritesinin dolar lehine değişmesi. Çünkü, hammadde alımlarımızın büyük bir kısmını dolar, satışlarımızın da önemli bir kısmını euro olarak yapmaktayız. Paritenin dolar lehine değişmesi bizi sıkıntıya sokar. IMF’le anlaşma sağlandığı takdirde, paritedeki olumsuzluğa düşük kur sorunu da eklenirse, ihracatçı zor bir yıl geçirir.
Üzerinde durulması gereken diğer bir husus ise teşvikler. 5084 Sayılı Teşvik Kanunu enerji desteği kaldırılarak sadece SGK İşveren payı desteği üç yıl daha uzatıldı. Enerji teşviki sanayiciler için önemli bir destekti. Özellikle de girdi maliyetlerinin büyük bir kısmını oluşturan elektrik gideri yüksek olan işletmeler açısından önemli bir finansman kaynağıydı. Böyle bir olanağın ortadan kalkması, bu zamana kadar verilen teşvikleri en olumlu şekilde kullanan illerin başında yer alan şehrimiz için çok iyi olmadı. Ancak, her şeye rağmen Kahramanmaraşlı sanayici ve iş adamları olarak bugüne kadar olduğu gibi bundan sonrada çalışmaya ve üretmeye devam edeceğiz.
A.Kadir Kurtul
İskur Grup Yönetim Kurulu Başkanı |
